1. Telugu Grammar Areas: సంధులు, సమాసాలు, పర్యాయపదాలు
Telugu grammar questions appear in exams such as the Telangana Teacher Eligibility Test, teacher and gurukul recruitment, and some other state exams. Even in general studies papers, a basic knowledge of Telugu helps with literature and culture questions. This lesson covers the areas asked most often, with simple examples.
సంధులు (Sandhi: joining of words)
- Sandhi means joining two words so that sounds change at the joint. Telugu grammar has Sanskrit sandhis and Telugu (native) sandhis.
- సవర్ణదీర్ఘ సంధి (Savarnadeergha): two similar vowels become one long vowel. Example: విద్య + అర్థి = విద్యార్థి; రవి + ఇంద్రుడు = రవీంద్రుడు.
- గుణ సంధి (Guna): అ/ఆ followed by ఇ, ఉ or ఋ becomes ఏ, ఓ or అర్. Example: దేవ + ఇంద్రుడు = దేవేంద్రుడు; మహా + ఋషి = మహర్షి.
- వృద్ధి సంధి (Vriddhi): అ/ఆ followed by ఏ/ఐ becomes ఐ, and by ఓ/ఔ becomes ఔ. Example: ఏక + ఏక = ఏకైక.
- యణాదేశ సంధి (Yanadesa): ఇ, ఉ or ఋ followed by a different vowel becomes య, వ or ర. Example: అతి + అంతం = అత్యంతం.
- Telugu sandhis include అత్వ సంధి (రామ + అయ్య = రామయ్య), ఇత్వ సంధి (ఏమి + అంటివి = ఏమంటివి) and ఉత్వ సంధి (రాముడు + అతడు = రాముడతడు).
సమాసాలు (Samasam: compound words)
- A samasam joins two or more words into one compound word. Its meaning is explained by a phrase called vigraha vakyam.
- ద్వంద్వ సమాసం (Dvandva): both words are equally important. Example: తల్లిదండ్రులు = తల్లియును తండ్రియును.
- ద్విగు సమాసం (Dvigu): the first word is a number. Example: ముల్లోకాలు = మూడు లోకముల సమాహారం.
- బహువ్రీహి సమాసం (Bahuvreehi): the compound points to some other person or thing. Example: చక్రపాణి = చక్రము పాణియందు గలవాడు (Vishnu).
- కర్మధారయ సమాసం (Karmadharaya): an adjective and a noun. Example: నల్లకలువ = నల్లనైన కలువ.
- తత్పురుష సమాసం (Tatpurusha): the second word is the main one. Example: రాజభటుడు = రాజు యొక్క భటుడు (షష్ఠీ తత్పురుష).
పర్యాయపదాలు and related word questions
- పర్యాయపదాలు (synonyms) are words with the same meaning. Example: సూర్యుడు = భానుడు, రవి, దినకరుడు, ఆదిత్యుడు.
- More synonyms: నీరు = జలం, ఉదకం, సలిలం; తల్లి = అమ్మ, జనని, మాత.
- నానార్థాలు are one word with many meanings. Example: హరి can mean Vishnu, a lion or a monkey, depending on context.
- ప్రకృతి-వికృతి pairs show a Sanskrit form and its Telugu form. Examples: విద్య - విద్దె; రాత్రి - రాతిరి; భక్తి - బత్తి.
- జాతీయాలు (idioms) and సామెతలు (proverbs) are also asked. Learn their meaning, not just the words.
Quick facts
- సవర్ణదీర్ఘ సంధి
- విద్య + అర్థి = విద్యార్థి
- గుణ సంధి
- దేవ + ఇంద్రుడు = దేవేంద్రుడు
- వృద్ధి సంధి
- ఏక + ఏక = ఏకైక
- యణాదేశ సంధి
- అతి + అంతం = అత్యంతం
- ద్విగు సమాసం
- First word is a number: ముల్లోకాలు
- బహువ్రీహి సమాసం
- Points to another: చక్రపాణి (Vishnu)
- ద్వంద్వ సమాసం
- Both words equal: తల్లిదండ్రులు
💡 For sandhi questions, split the word at the joint and look at the two vowels that meet. The vowel pair usually tells you the sandhi name at once.
📝 5-question quiz on this lesson: enrol free to take it and track your score.
